Jak zarejestrować znak towarowy na Białorusi i w Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej

Rejestracja znaku towarowego na Białorusi to proces administracyjny prowadzący do uzyskania wyłącznego prawa do używania oznaczenia odróżniającego towary lub usługi przedsiębiorcy od oferty konkurencji poprzez wpis do białoruskiego rejestru państwowego prowadzonego przez Narodowy Centrum Własności Intelektualnej Republiki Białorusi. Polski przedsiębiorca planujący ekspansję na rynek białoruski lub szerzej na obszar Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej powinien znać procedury rejestracji znaków towarowych określone zarówno w białoruskim prawie krajowym, jak i w Umowie o znakach towarowych, znakach usługowych i oznaczeniach geograficznych Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, która weszła w życie dwudziestego szóstego kwietnia dwa tysiące dwudziestego pierwszego roku i ustanowiła regionalny system ochrony własności intelektualnej obejmujący Białoruś, Rosję, Kazachstan, Armenię i Kirgistan.

Dlaczego polski przedsiębiorca powinien zarejestrować znak towarowy przed wejściem na rynek białoruski?

Białoruskie prawo własności intelektualnej opiera się na zasadzie pierwszeństwa rejestracji, co oznacza że wyłączne prawo do znaku towarowego uzyskuje ten podmiot, który pierwszy dokonał jego rejestracji w białoruskim urzędzie patentowym, niezależnie od tego kto faktycznie wcześniej rozpoczął używanie tego oznaczenia w obrocie gospodarczym. Polski przedsiębiorca, który prowadzi działalność gospodarczą na terenie Polski pod określoną marką i nie dokonał jej rejestracji na Białorusi, naraża się na ryzyko że białoruski podmiot zarejestruje identyczne lub podobne oznaczenie, uniemożliwiając polskiej firmie legalną sprzedaż jej produktów na rynku białoruskim pod dotychczasową nazwą. Zgodnie z artykułem tysiąc dwieście dwudziestym trzecim białoruskiego Kodeksu Cywilnego znak towarowy może być zarejestrowany zarówno przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jak i przez osoby prawne, przy czym polska spółka może występować jako bezpośredni wnioskodawca bez konieczności zakładania spółki zależnej na terytorium Białorusi.

Rejestracja znaku towarowego na Białorusi zapewnia polskiemu przedsiębiorcy możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń przed białoruskimi sądami w przypadku naruszenia praw do oznaczenia przez podmioty trzecie. Właściciel zarejestrowanego znaku może żądać zaprzestania bezprawnego używania oznaczenia przez konkurencję, a także dochodzić odszkodowania za poniesione straty lub wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Dodatkowo białoruskie organy celne na wniosek właściciela znaku towarowego mogą wstrzymać import towarów oznaczonych podrabianymi znakami, co stanowi skuteczne narzędzie walki z produktami kontrafaktowymi wprowadzanymi na rynek białoruski. Polski przedsiębiorca może również wykorzystać zarejestrowany znak towarowy jako składnik wartości niematerialnych przedsiębiorstwa, udzielając licencji na jego używanie podmiotom białoruskim lub sprzedając prawa do znaku w ramach transakcji komercyjnej.

Jak przebiega proces rejestracji znaku towarowego w białoruskim urzędzie patentowym?

Procedura rejestracji znaku towarowego na Białorusi rozpoczyna się od złożenia wniosku w Narodowym Centrum Własności Intelektualnej zlokalizowanym w Mińsku, przy czym polski przedsiębiorca może dokonać zgłoszenia osobiście, przez pełnomocnika białoruskiego lub drogą elektroniczną za pośrednictwem portalu internetowego prowadzonego przez białoruski urząd patentowy. Wniosek musi zawierać graficzne przedstawienie znaku towarowego, wykaz towarów lub usług sklasyfikowanych według Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług do Celów Rejestracji Znaków, a także dane identyfikacyjne wnioskodawcy wraz z dokumentami potwierdzającymi jego status prawny. Polski przedsiębiorca będący osobą prawną załącza do wniosku odpis z Krajowego Rejestru Sądowego przetłumaczony na język białoruski lub rosyjski z notarialnym poświadczeniem podpisu tłumacza, przy czym zgodnie z Umową między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej dokumenty polskie nie wymagają legalizacji apostille.

Białoruski urząd patentowy przeprowadza badanie formalne zgłoszenia w terminie jednego miesiąca od daty wpływu wniosku, weryfikując kompletność dokumentów oraz prawidłowość klasyfikacji towarów i usług. Następnie urząd dokonuje merytorycznego badania zdolności rejestracyjnej znaku, sprawdzając czy zgłoszone oznaczenie posiada charakter odróżniający i nie narusza wcześniejszych praw osób trzecich do identycznych lub podobnych znaków towarowych zarejestrowanych dla identycznych lub podobnych towarów lub usług. W przypadku stwierdzenia przeszkód uniemożliwiających rejestrację urząd kieruje do wnioskodawcy zawiadomienie o przyczynach odmowy z możliwością przedstawienia argumentacji lub zmiany zakresu ochrony w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia zawiadomienia. Jeżeli po rozpatrzeniu argumentów wnioskodawcy urząd nadal stwierdza istnienie przeszkód rejestracyjnych, wydaje decyzję o odmowie rejestracji znaku towarowego, od której wnioskodawca może złożyć odwołanie do Izby Apelacyjnej przy białoruskim urzędzie patentowym w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania decyzji.

W przypadku pozytywnego wyniku badania merytorycznego białoruski urząd patentowy dokonuje publikacji zgłoszenia w oficjalnym biuletynie własności przemysłowej, po czym osoby trzecie mają prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec rejestracji znaku w terminie trzech miesięcy od daty publikacji. Po upływie terminu na zgłoszenie sprzeciwu lub po rozpatrzeniu złożonych sprzeciwów i stwierdzeniu braku podstaw do odmowy rejestracji, urząd dokonuje wpisu znaku towarowego do rejestru państwowego i wydaje wnioskodawcy świadectwo ochronne na znak towarowy. Ochrona znaku towarowego na Białorusi udzielana jest na okres dziesięciu lat licząc od daty złożenia wniosku, przy czym termin ten może być wielokrotnie przedłużany na kolejne dziesięcioletnie okresy na wniosek właściciela znaku złożony nie później niż sześć miesięcy przed upływem okresu ochronnego. Szczegółowe informacje dotyczące procedur własności intelektualnej można znaleźć na stronie https://e-sud.by/service, gdzie przedstawione są różne aspekty prowadzenia działalności gospodarczej w Białorusi.

Jakie możliwości daje rejestracja znaku w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej?

Umowa o znakach towarowych, znakach usługowych i oznaczeniach geograficznych Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej ustanawia regionalny system ochrony własności intelektualnej pozwalający na uzyskanie wyłącznych praw do znaku towarowego jednocześnie na terytorium wszystkich państw członkowskich poprzez złożenie jednego wniosku w dowolnym krajowym urzędzie patentowym państw Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej. Polski przedsiębiorca może złożyć wniosek o rejestrację euroazjatyckiego znaku towarowego bezpośrednio w białoruskim Narodowym Centrum Własności Intelektualnej, po czym wniosek ten zostanie przekazany do urzędów patentowych pozostałych państw członkowskich, czyli Rosji, Kazachstanu, Armenii i Kirgistanu, które przeprowadzą własne badanie zdolności rejestracyjnej znaku zgodnie z wymogami swoich krajowych przepisów. Istotną cechą euro azjatyckiego systemu rejestracji jest to że odmowa rejestracji przez urząd patentowy choćby jednego państwa członkowskiego prowadzi do odmowy udzielenia ochrony w całej Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, co oznacza że polski przedsiębiorca musi zapewnić zgodność zgłaszanego oznaczenia z wymogami wszystkich pięciu jurysdykcji.

Rejestracja euroazjatyckiego znaku towarowego szczególnie opłaca się dla polskich przedsiębiorców planujących prowadzenie działalności gospodarczej jednocześnie w kilku państwach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, ponieważ pozwala na zaoszczędzenie czasu i kosztów w porównaniu z koniecznością składania odrębnych wniosków w każdym z krajowych urzędów patentowych. Zgodnie z Umową o euroazjatyckich znakach towarowych właściciel zarejestrowanego znaku uzyskuje wyłączne prawo do jego używania we wszystkich państwach członkowskich oraz prawo do zakazywania osobom trzecim używania identycznych lub podobnych oznaczeń w stosunku do towarów lub usług identycznych lub podobnych do tych, dla których znak został zarejestrowany. Polski przedsiębiorca może swobodnie przekazywać prawo do euroazjatyckiego znaku towarowego innym podmiotom w drodze umowy sprzedaży lub udzielać licencji na jego używanie podmiotom działającym na terenie Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, przy czym przeniesienie praw lub udzielenie licencji wymaga wpisu do Jednolitego Rejestru Znaków Towarowych Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej prowadzonego elektronicznie przez krajowe urzędy patentowe państw członkowskich. Więcej informacji na temat prowadzenia działalności w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej dostępnych jest pod adresem https://e-sud.by/useful/blogy.

Ile kosztuje rejestracja znaku towarowego i jakie są dalsze obowiązki właściciela?

Koszty rejestracji znaku towarowego na Białorusi składają się z opłaty urzędowej za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku, której wysokość zależy od liczby klas towarów lub usług objętych ochroną zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Towarów i Usług. Polski przedsiębiorca powinien również uwzględnić koszty profesjonalnych usług doradczych obejmujących wstępne badanie zdolności rejestracyjnej znaku, przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej oraz reprezentowanie w postępowaniu przed białoruskim urzędem patentowym, co w przypadku skomplikowanych spraw może znacząco zwiększyć całkowite koszty rejestracji. Opłaty urzędowe na Białorusi uiszcza się w rublach białoruskich, przy czym polski przedsiębiorca może dokonać przelewu w walucie obcej, która zostanie przeliczona według kursu Narodowego Banku Białorusi obowiązującego w dniu wpływu środków na rachunek urzędu patentowego.

Po uzyskaniu rejestracji znaku towarowego właściciel zobowiązany jest do faktycznego używania znaku w stosunku do towarów lub usług objętych ochroną na terytorium Białorusi lub Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej. Białoruskie prawo własności intelektualnej przewiduje możliwość wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku nieużywania znaku przez okres trzech kolejnych lat, przy czym podmiot zainteresowany może złożyć wniosek o wygaszenie prawa do znaku z powodu jego nieużywania, a właściciel znaku będzie zobowiązany do wykazania przed białoruskim urzędem patentowym że znak był faktycznie używany w obrocie gospodarczym. Polski przedsiębiorca może wykazać używanie znaku poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towarów oznaczonych znakiem na terenie Białorusi, materiałów reklamowych, faktur wystawionych kontrahentom białoruskim lub innych dokumentów jednoznacznie świadczących o komercyjnym wykorzystaniu znaku w okresie trzech lat poprzedzających wniosek o wygaszenie.

Gdzie szukać profesjonalnej pomocy przy rejestracji znaku towarowego?

Skuteczna rejestracja znaku towarowego na Białorusi lub w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu prawa własności intelektualnej obowiązującego w tych jurysdykcjach oraz znajomości praktyki orzeczniczej białoruskich organów patentowych. Polski przedsiębiorca powinien rozważyć skorzystanie z pomocy prawników posiadających doświadczenie w prowadzeniu postępowań przed białoruskim Narodowym Centrum Własności Intelektualnej oraz znających specyfikę wymogów stawianych przez urzędy patentowe państw Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej. Profesjonalne doradztwo prawne już na etapie wstępnego badania zdolności rejestracyjnej znaku może znacząco zwiększyć szanse na pomyślne przeprowadzenie procedury oraz uniknięcie kosztownych kolizji z wcześniej zarejestrowanymi prawami osób trzecich.

Szczególną uwagę należy zwrócić na prawidłowe sklasyfikowanie towarów i usług objętych ochroną zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Towarów i Usług, ponieważ błędna klasyfikacja może prowadzić do odmowy rejestracji lub do uzyskania ochrony w niewłaściwym zakresie nieodpowiadającym rzeczywistym potrzebom przedsiębiorcy. Polski przedsiębiorca powinien również pamiętać o konieczności monitorowania rejestru znaków towarowych w celu wykrywania nowych zgłoszeń kolidujących z jego prawami oraz o możliwości zgłaszania sprzeciwów wobec rejestracji znaków naruszających jego wcześniejsze prawa. Dodatkowo zaleca się okresowe przeprowadzanie audytów portfela własności intelektualnej w celu weryfikacji czy wszystkie istotne dla działalności przedsiębiorstwa oznaczenia są odpowiednio chronione oraz czy nie ma zagrożeń związanych z wygaśnięciem praw z powodu upływu terminów przedłużenia ochrony. Szczegółowe informacje dotyczące ochrony własności intelektualnej można znaleźć pod adresem https://e-sud.by/useful/blogy, gdzie omówione są różne aspekty zabezpieczania praw do znaków towarowych.

Kancelaria prawna „Spory gospodarcze" od dwa tysiące dziewiętnastego roku świadczy kompleksowe usługi w zakresie ochrony własności intelektualnej dla przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną między Polską a Białorusią oraz innymi państwami Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej. Nasz zespół piętnastu doświadczonych prawników i rzeczników patentowych łączy wieloletnią praktykę w procedurach rejestracyjnych przed białoruskim Narodowym Centrum Własności Intelektualnej z dogłębną znajomością systemów ochrony własności przemysłowej obowiązujących w państwach regionu. Kierownik kancelarii Siarhiej Bielaŭski wykorzystuje swoje dwudziestoletnie doświadczenie w białoruskim sądownictwie gospodarczym, w tym dziesięcioletni staż sędziowski, do skutecznego reprezentowania klientów w sporach dotyczących naruszenia praw do znaków towarowych oraz w postępowaniach odwoławczych przed Izbą Apelacyjną przy urzędzie patentowym. Jako autor pięciu monografii prawniczych oraz ponad dwóch tysięcy publikacji specjalistycznych z zakresu prawa gospodarczego i własności intelektualnej, zapewnia najwyższy poziom merytoryczny świadczonych usług doradczych.

Nasza kancelaria obsługuje klientów zarówno w językach polskim, rosyjskim jak i angielskim, zapewniając pełne zrozumienie wszystkich aspektów prawnych procedur rejestracyjnych oraz wymogów dotyczących ochrony znaków towarowych w różnych jurysdykcjach. Dotychczas pomogliśmy ponad dwóm tysiącom przedsiębiorców w zabezpieczeniu ich praw do własności intelektualnej, uzyskując łączną wartość oszczędności i odzyskanych należności przekraczającą jedną przecinek dziewięćdziesiąt pięć miliarda rubli białoruskich, co znajduje potwierdzenie w ponad stu pozytywnych opiniach klientów ze średnią oceną cztery przecinek dziewięćdziesiąt pięć na pięć punktów. Dla wygody polskich przedsiębiorców prowadzimy rachunek bankowy w PKO Bank Polski, co ułatwia rozliczenia finansowe związane z naszymi usługami. Nasza międzynarodowa sieć partnerska obejmuje ponad sto sześćdziesiąt krajów, co pozwala na skuteczne wspieranie klientów w realizacji globalnych strategii ochrony własności intelektualnej wykraczających poza rynek białoruski i euroazjatycki.

Od czerwca dwa tysiące dwudziestego piątego roku jesteśmy członkami Stowarzyszenia Egzekutorów i Administratorów. Biura znajdują się w Mińsku przy ulicy Kulmana jedenaście oraz w Grodnie przy ulicy Kaliuczyńskiej dwadzieścia trzy. Jeśli Twojemu przedsiębiorstwu potrzebne jest wsparcie w zakresie rejestracji znaku towarowego na Białorusi, w Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej lub doradztwa w sprawach ochrony własności intelektualnej, zostaw zgłoszenie — zaproponujemy konkretny plan działania dostosowany do specyfiki Twojego biznesu i zapewniający skuteczną ochronę Twoich praw.